2027 ވަނަ އަހަރަށް 59.7 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ ދައުލަތުގެ ބަޖެޓެއް ސަރުކާރުން ހުށަހަޅައިފިއެވެ. މިއީ މިއަހަރުގެ ބަޖެޓަށްވުރެ 4.5 ބިލިއަން ރުފިޔާ މަދު ބަޖެޓެކެވެ. އަންނަ އަހަރު އޮތް އެއްވެސް ޓެކްސެއް ނާރާނެ ކަމަށް ފިނޭންސް މިނިސްޓަރު ހަސަން ޒަރީރު ވިދާޅުވިއެވެ.
ބަޖެޓު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅުއްވީ 29 އޮކްޓޫބަރުގައި ބޭއްވި ޖަލްސާގައެވެ. ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީން ބުނީ ހުށަހެޅި ބަޖެޓުގެ ޖުމްލަ 59,704,440,795 ރުފިޔާ ކަމަށެވެ. 2026 ވަނަ އަހަރަށް މަޖިލީހުން ފާސްކުރީ 64.2 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ ބަޖެޓެކެވެ.
ބަޖެޓުގައި ޖުމްލަ ޚަރަދަށް ލަފާކޮށްފައިވަނީ 52.6 ބިލިއަން ރުފިޔާއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން 42.7 ބިލިއަން ރުފިޔާއަކީ ރެކަރަންޓް ޚަރަދެވެ. 9.9 ބިލިއަން ރުފިޔާއަކީ ތަރައްޤީގެ މަޝްރޫޢުތަކާއި އިންވެސްޓްމަންޓްތަކަށް ކުރާ ކެޕިޓަލް ޚަރަދެވެ. ޕީއެސްއައިޕީއަށް 8.2 ބިލިއަން ރުފިޔާ ވަކިކޮށްފައިވެއެވެ.
ޓެކްސް ނާރައި އާމްދަނީ
2027 ވަނަ އަހަރު ދައުލަތަށް 43.2 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ އާމްދަނީ ލިބޭނެ ކަމަށް ލަފާކޮށްފައިވެއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން 33.6 ބިލިއަން ރުފިޔާއަކީ ޓެކްސް އާމްދަނީއެވެ. ޓެކްސް ނޫން އާމްދަނީގެ ގޮތުގައި 9.1 ބިލިއަން ރުފިޔާ އަދި އެހީގެ ގޮތުގައި 349.3 މިލިއަން ރުފިޔާ ލިބޭނެ ކަމަށް ލަފާކުރެއެވެ.
ޒަރީރު ވިދާޅުވީ އާމްދަނީ އިތުރުކުރާނީ ޓެކްސް ނިޒާމު ހަރުދަނާކޮށްގެން ކަމަށެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އީ-އިންވޮއިސިންގ ނިޒާމެއް ތަޢާރަފުކުރުމާއި، މޯލްޑިވްސް ގެސްޓް އިންފޮމޭޝަން ސިސްޓަމް ބޭނުންކުރުން ފުޅާކުރުމާއި، ކަސްޓަމްސްގެ މާލީ ދައުރު ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީގެ ދަށަށް ގެނައުން ހިމެނެއެވެ. ޖީއެސްޓީއަށް ރަޖިސްޓަރީ ކުރަންޖެހޭ ހައްދު 1 ޖަނަވަރީ 2027 އިން ފެށިގެން 1 މިލިއަން ރުފިޔާއިން 1.5 މިލިއަން ރުފިޔާއަށް އުފުލާނެ ކަމަށް މިނިސްޓްރީން ބުންޏެވެ.
ޑެފިސިޓާއި ދަރަނި
2027 ވަނަ އަހަރު ބަޖެޓު ޑެފިސިޓް 9.4 ބިލިއަން ރުފިޔާ ނުވަތަ ޖީޑީޕީގެ 7.3 ޕަސެންޓް ވާނެ ކަމަށް ލަފާކޮށްފައިވެއެވެ. މިއަހަރު ނިމޭއިރު ޑެފިސިޓް 7.6 ބިލިއަން ރުފިޔާ ނުވަތަ ޖީޑީޕީގެ 6.2 ޕަސެންޓް ވާނެ ކަމަށް ޒަރީރު ވިދާޅުވިއެވެ. 2028 ވަނަ އަހަރު ނިމޭއިރު ޑެފިސިޓް ޖީޑީޕީގެ 5 ޕަސެންޓަށްވުރެ ދަށަށް ގެނައުމަކީ ސަރުކާރުގެ އަމާޒެވެ.
ބަޖެޓުގެ ލަފާކުރުންތަކުގައިވާ ގޮތުން 2027 ވަނަ އަހަރު ޖުމްލަ ދަރަނި 161.3 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރާނެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި 108 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ ޤައުމީ ދަރަނި، 43.4 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ ބޭރުގެ ދަރަނި އަދި 9.7 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ ގެރެންޓީ ދަރަނި ހިމެނެއެވެ. ސަރުކާރުގެ ސީދާ ދަރަނި އަންނަ އަހަރު ޖީޑީޕީގެ 117 ޕަސެންޓް ވާނެ ކަމަށާއި، 2029 ވަނަ އަހަރު އެ ނިސްބަތް 107.9 ޕަސެންޓަށް ދަށްކުރުމަކީ އަމާޒެއް ކަމަށް ޒަރީރު ވިދާޅުވިއެވެ.
މިއަހަރު ނިމޭއިރު ދަރަނި އަނބުރާ ދެއްކުމަށް 11.7 ބިލިއަން ރުފިޔާ ޚަރަދުވާނެ ކަމަށާއި، މިއީ ތާރީޚުގައި އެންމެ ގިނަ އަދަދު ކަމަށް މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވިއެވެ. ބަޖެޓުގެ ޚަރަދު ހަމަޖެއްސުމަށް ބޭރުން 6.9 ބިލިއަން ރުފިޔާ އަދި ރާއްޖޭގެ ތެރެއިން 11.9 ބިލިއަން ރުފިޔާ ހޯދުމަށް ރާވާފައިވާއިރު، ސޮވަރިން ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފަންޑުން 2.3 ބިލިއަން ރުފިޔާ ނެގުމަށް ވެސް ރާވާފައިވެއެވެ.
ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީން ބުނީ ގެދޮރުވެރިކަމުގެ މަޝްރޫޢުތަކަށް 3 ބިލިއަން ރުފިޔާ އަދި ގެ ގަތުމަށް ނުވަތަ އެޅުމަށް ދޭ ލޯނު ސްކީމްތަކަށް އީކުއިޓީގެ ގޮތުގައި 750 މިލިއަން ރުފިޔާ ވަކިކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ. ސިއްޚީ ދާއިރާއަށް 10.2 ބިލިއަން ރުފިޔާ ވަކިކޮށްފައިވާއިރު، ހިލޭ ޑިގްރީ ޕްރޮގްރާމަށް 136.3 މިލިއަން ރުފިޔާ އަދި މަތީ ތަޢުލީމުގެ ލޯނަށް 651 މިލިއަން ރުފިޔާ ހިމަނާފައިވެއެވެ.
ބަޖެޓު ފާސްކުރުމުގެ ކުރިން މަޖިލީހުން އެ ބަޖެޓު ބަލާނެއެވެ. އަންނަ އަހަރު ކުރިއަށްދާ މަޝްރޫޢުތަކުގެ 70 ޕަސެންޓް ނިންމުމަށް ސަރުކާރުން ކުރާ އަމާޒާ ބެހޭ ވާހަކަ މޯލްޑިވްސް ނާއު ވަކި ރިޕޯޓެއްގައި ޝާއިޢުކޮށްފައިވެއެވެ.