ކ. އަތޮޅު ކާށިދުއްފަރު ފަޅު ޓޫރިސްޓް ރިޒޯޓެއް ތަރައްޤީކުރުމަށް ކުއްޔަށް ދިނުމަށް ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމަކީ ސައްޙަ، އަދި މިހާރުވެސް ދެމިއޮތް އެއްބަސްވުމެއް ކަމަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ތިން ފަނޑިޔާރުންގެ ތެރެއިން ދެ ފަނޑިޔާރުންގެ އަޣުލަބިއްޔަތުން ވަނީ ޙުކުމްކޮށްފައެވެ. އަދި އެ އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރުމަށް ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީގެ މައްޗަށް ވަނީ އަމުރުކޮށްފައެވެ.

ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2022/HC-A/173 ގެ ޙުކުމް އިއްވާފައިވަނީ 29 އޮކްޓޫބަރު 2026 ގައެވެ. މި މައްސަލަ ދެފަރާތުން ކުރެ ފަރާތަކަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފު ކުރުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވެއެވެ.

މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ

މި އިސްތިއުނާފީ މައްސަލައަކީ މ. ޝޫރާމަންޒިލް، ޙާމިދު އިސްމާޢީލްގެ ފަރާތުން މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓޫރިޒަމް (ދިވެހި ދައުލަތް) އާ ދެކޮޅަށް ހުށަހެޅި މައްސަލައެކެވެ. މިއީ ސިވިލް ކޯޓުގެ 4114/Cv-C/2019 ނަންބަރު ޤަޟިއްޔާއިން ނިންމި ނިންމުން އިސްތިއުނާފުކޮށް، 2 ޖޫން 2022 ގައި ހައިކޯޓުގައި ރަޖިސްޓްރީކުރި މައްސަލައެކެވެ. މެރީނާ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް މި އިސްތިއުނާފީ މައްސަލައިގެ ތެރެއަށް ވަދެފައިވަނީ ތަދައްޚުލްވި ފަރާތެއްގެ ގޮތުގައެވެ.

މި މައްސަލައަކީ 200 އެނދުގެ ޓޫރިސްޓް ރިޒޯޓެއް ތަރައްޤީކުރުމަށް ކާށިދުއްފަރު ފަޅު ކުއްޔަށް ދިނުމާ ގުޅޭގޮތުން އުފެދިފައިވާ މައްސަލައެކެވެ.

  • 22 ޖޫން 2008: ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީއާއެކު ފުރަތަމަ އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރެވުނު.

  • 19 ފެބްރުއަރީ 2015: ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައި ފަހުގެ އެއްބަސްވުމެއް އެކުލަވައިލެވުނު.

  • 19 ޖޫން 2017: އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރިކަމުގެ ނޯޓިސް މިނިސްޓްރީން ފޮނުވި (ނަންބަރު: 88-LS/INDIV/2017/137).

އަޣުލަބިއްޔަތު ރައުޔު

ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ޝަނީޒް ޢަބްދުއްލާ ގެ ރައުޔަށް ރިޔާސަތު ބެލެހެއްޓެވި ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްލާ ޖަމީލް މޫސާ ތާއީދުކުރައްވަމުން ކަނޑައެޅުއްވީ، ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައި ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމަކީ ޞައްޙަ އަދި މިހާރުވެސް ދެމިއޮތް އެއްބަސްވުމެއް ކަމަށެވެ. އަދި އެ އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރުމަށް ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީއަށް އަމުރުކުރެއްވިއެވެ.

މީގެއިތުރުން، ދައުލަތުގެ ބާޠިލު ޢަމަލެއްގެ މައްޗަށް ތިންވަނަ ފަރާތެއްގެ ޙައްޤުތަކެއް ބިނާނުކުރެވޭނެ ކަމަށް ވިދާޅުވެ، ތަދައްޚުލްވި ކުންފުނިން ހޯދާފައިވާ ޙައްޤުތައް ދެމެހެއްޓުމަށް އެދި ހުށަހެޅި ހުށަހެޅުން އެ ފަނޑިޔާރުން ވަނީ ބާޠިލުކުރައްވާފައެވެ.

ފަނޑިޔާރު މޫސާ ލިޔުއްވި ރައުޔުގައި ފާހަގަކުރައްވާފައިވަނީ 2017 ވަނަ އަހަރު ފޮނުވި ބާޠިލުކުރުމުގެ ނޯޓިހަކީ "އުފަންވީއްސުރެ މަރުވެފައިވާ" (ބާޠިލު)، އަދި ފެށުނީއްސުރެ ވެސް ޤާނޫނީ އެއްވެސް ނަތީޖާއެއް ނެރެވޭނެ އެއްޗެއް ނޫން ކަމަށެވެ.

ފަނޑިޔާރު ޝަނީޒްގެ ރައުޔުގައި ފާހަގަކުރައްވާފައިވަނީ، އެ ފަޅު އަނބުރާ ނުދީފިނަމަ، ގެއްލުނު އިންވެސްޓްމަންޓާއި ކުރިއަށް އޮތްތަނުގައި ލިބެން އޮތް ފައިދާގެ ބަދަލު ދޭންޖެހުމަކީ ދައުލަތަށް މާލީ ގޮތުން އިންތިހާއަށް ބޮޑު ބުރައަކަށް ވެދާނެ ކަމެއް ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން، ފަޅު އަނބުރާ ދިނުމަކީ ދައުލަތަށް ޚަރަދު އެންމެ ކުޑަވާނެ ޙައްލު ކަމަށް އެ ރައުޔުގައި ބަޔާންކުރައްވާފައިވެއެވެ.

ޚިޔާލު ތަފާތުވި ރައުޔު

ފަނޑިޔާރު ޙަސަން ޝަފީޢު ނެރުއްވީ މައިނޯރިޓީ (ޚިޔާލު ތަފާތުވި) ރައުޔެކެވެ. އެމަނިކުފާނު ދެކެވަޑައިގަތީ ސިވިލް ކޯޓުގެ ޙުކުމް ބަދަލުކުރަންޖެހޭ އެއްވެސް ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އަސާސެއް ނެތް ކަމަށެވެ.

ދެން ވާނީ ކިހިނެއް؟

ހައިކޯޓުގެ މި ޙުކުމް ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފު ކުރުމުގެ ފުރުޞަތު މައްސަލައިގައި ހިމެނޭ ފަރާތްތަކަށް އެބައޮތެވެ. މި ޤަޟިއްޔާގެ ފުރިހަމަ ޙުކުމް މިހާރު ވަނީ ހައިކޯޓުގެ ވެބްސައިޓުގައި ޝާއިޢުކޮށްފައެވެ.